„Zahvaljujući prostranim površinama lesa i njegovim osobinama Vojvodina je od najranijih vremena pružala čoveku mogućnost da svoja skloništa kopa bilo u odsecima platoa i terasa, bilo na stranama dolina i surduka ili u ravnima lesnih terena.“

Sve do kraja 20 veka porodice su živele u stanovima u lesu. Za građevine iskopane u vertikalnim odsecima kao hodnici, upotrebljava se naziv lagumice – izvedeno od naziva lagumi koji se upotrebljava u naseljima oko Titelskog brega i u Sremu za objekte iskopane u brdu. To su najčešće jednoodeljne, dvoodeljne ili troodeljne lagumice koje su služile za stanovanje, čuvanje hrane, pića ili kao objekti za živinu i stoku.

Lagumica Titelski breg

Ovi opisi odgovaraju većini lagumica, jedino su priče o životu u njima različite i retko se čuju. Pre Prvog svetskog rata bilo je mnogo lagumica koje su služile za stanovanje, u Vilovu su na više mesta postojale peći za pečenje hleba iskopane u Bregu. Danas u naseljima oko Titelskog brega lagumice se koriste za čuvanje vina ili kao špajz, najčešće su ipak one zapuštene koje služe za odlaganje nepotrebnih i zaboravljenih stvari.

Izvori i citati: Rajko Nikolić; Stanovi u lesu u Vojvodini; Zbornik za prirodne nauke, Matica srpska, Novi Sad, 1956.